Preambuła

Naczelną zasadą wszystkich działań podejmowanych przez personel placówki jest ochrona praw wszystkich osób małoletnich, zapewnienie ich bezpieczeństwa i ochrona przed krzywdą, nadużyciami i wykorzystywaniem. Niedopuszczalne jest stosowanie przez personel wobec dziecka przemocy w jakiejkolwiek formie.

Personel placówki, realizując te cele, działa w ramach obowiązującego prawa, przepisów wewnętrznych placówki oraz swoich kompetencji.

Podstawy prawne

• Konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 z późn. zm.)
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
• Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. — Kodeks rodzinny i opiekuńczy
• Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy — Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1606)
• Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej
• Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym
• Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych
• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny oraz Kodeks postępowania karnego
• Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny (art. 23 i 24)
• Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych (Dz.U. 2012, poz. 1169)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z 6 września 2023 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty"

Słowniczek pojęć

Dziecko / osoba małoletnia

Każda osoba do ukończenia 18 roku życia.

Placówka

Akademia Nowych Wyzwań, zajęcia edukacyjne, Give Me Five Academy.

Kierownictwo

Osoba, organ lub podmiot, który w strukturze placówki zgodnie z obowiązującym prawem i wewnętrznymi dokumentami jest uprawniony do podejmowania decyzji o działaniach placówki.

Dyrektor placówki

Osoba zarządzająca placówką.

Krzywdzenie dziecka

Popełnienie czynu zabronionego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę, a także zagrożenie dobra dziecka, w tym jego zaniedbywanie przez opiekunów. Obejmuje przemoc fizyczną, psychiczną/emocjonalną, wykorzystywanie seksualne, zaniedbywanie i zaniechanie.

Personel

Każdy pracownik placówki bez względu na formę zatrudnienia, w tym współpracownik, stażysta, wolontariusz lub inna osoba, która ma kontakt z dziećmi w placówce.

Osoba prowadząca zajęcia

Osoba prowadząca zajęcia z grupą dzieci i sprawująca nad nimi opiekę w wyznaczonym czasie. Tylko dzieci powyżej 3 lat przebywają w sali same z osobą prowadzącą zajęcia, bez udziału opiekuna.

Zajęcia

Zajęcia nauki języka obcego (Musical Babies, Musical English – 6 mies. – 7 lat), Matplaneta (matematyka 4–15 lat, programowanie 7–15 lat), Give Me Five Academy (8–18 lat), Soward — kompetencje społeczne (7–16 lat).

Rodzic / opiekun prawny

Matka lub ojciec osoby małoletniej; osoba uprawniona do reprezentacji dziecka, a także rodzic zastępczy.

Opiekun

Osoba towarzysząca dziecku podczas zajęć — rodzic, opiekun prawny lub osoba wyznaczona przez nich do towarzyszenia dziecku poniżej 3 lat.

Przemoc domowa

Jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny, narażające ich na utratę życia, zdrowia, naruszające godność, nietykalność cielesną lub wolność.

Niebieska Karta

Procedura obejmująca ogół czynności urzędowych w związku z uzasadnionym podejrzeniem przemocy w rodzinie, regulowana prawnie. Uruchamiana przez zespół interdyscyplinarny powoływany przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta.

Standardy ochrony małoletnich

Polityka opiera się na siedmiu standardach. Każdy ze standardów ma określone wskaźniki realizacji, dokumentowane przez kierownictwo placówki.

Rozdział 3.1 — Zasady zatrudniania pracowników

Dyrektor placówki przed nawiązaniem stosunku pracy, niezależnie od podstawy nawiązania stosunku pracy oraz terminu jej trwania, uzyskuje informacje:

• z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, art. 189a i art. 207 KK oraz w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii;
• z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dostępem ograniczonym — przed dopuszczeniem do kontaktu z dziećmi;
• w przypadku obywateli innych państw — z rejestrów karalności państwa obywatelstwa lub poprzez stosowne oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej.

Pracownicy zatrudnieni na stanowiskach pedagogicznych składają przed nawiązaniem stosunku pracy pisemne potwierdzenie spełniania warunku posiadania pełnej zdolności do czynności prawnych i braku toczących się postępowań karnych w sprawach o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub dyscyplinarnych.

Zatrudniani pracownicy, współpracownicy, praktykanci i wolontariusze przed rozpoczęciem pracy lub dopuszczeniem do kontaktu z dziećmi są zobowiązani do zapoznania się ze Standardami ochrony małoletnich, regulaminami BHP/p-poż oraz Polityką bezpieczeństwa przetwarzania danych osobowych.

Rozdział 3.2 — Bezpieczne relacje personelu z dziećmi

Zasady ogólne

• Pracownicy dbają o bezpieczeństwo małoletnich podczas zajęć bez udziału opiekuna, monitorują ich sytuację i dobrostan.
• Pracownicy wspierają małoletnich w pokonywaniu trudności — pomoc uwzględnia umiejętności rozwojowe dzieci, możliwości wynikające z niepełnosprawności oraz specjalnych potrzeb edukacyjnych.
• Pracownicy podejmują działania wychowawcze kształtujące prawidłowe postawy — wyrażanie emocji w sposób niekrzywdzący innych, niwelowanie zachowań agresywnych, promowanie zasad „dobrego wychowania".

Zasady komunikacji z małoletnim

Personel:

• w komunikacji zachowuje spokój, cierpliwość i szacunek; zwraca się do dziecka w sposób dla niego zrozumiały;
• reaguje na każde obraźliwe, dyskryminacyjne zachowanie lub słowa małoletnich oraz na wszelkie formy zastraszania i nietolerancji;
• daje prawo do odczuwania i mówienia o swoich emocjach, do wyrażania własnego zdania oraz prawo do bycia wysłuchanym;
• nie zawstydza, nie upokarza, nie lekceważy i nie obraża;
• nie grozi, nie wyraża dezaprobaty wobec zachowania małoletniego w sposób uwłaczający jego godności;
• nie reaguje złośliwościami, sarkazmem na zachowanie małoletniego lub jego postępy w nauce;
• nie podnosi głosu w sytuacji innej niż wynikająca z bezpieczeństwa małoletniego.

Zakaz stosowania przemocy

Personel nie stosuje również żadnej formy przemocy psychicznej, w tym:

• izolowania, pomijania, obniżania statusu;
• stygmatyzowania z powodu zdrowia, osiągnięć, wyglądu, orientacji seksualnej, światopoglądu czy sytuacji majątkowej;
• wyszydzania, wyśmiewania, ośmieszania, poniżania, wyzywania, grożenia;
• nadmiernych, wygórowanych wymagań;
• agresywnych wypowiedzi i komentarzy;
• rozpowszechniania nieprawdziwych, poniżających materiałów.

Personel nie stosuje wypowiedzi o podtekście seksualnym, nie nawiązuje w wypowiedziach do aktywności bądź atrakcyjności seksualnej. W sytuacjach wymagających czynności pielęgnacyjnych i higienicznych wobec małoletniego uczestniczy rodzic/opiekun prawny.

Rozdział 3.3 — Bezpieczne relacje między małoletnimi

Małoletni mają prawo do życia i przebywania w bezpiecznym środowisku. Mają obowiązek przestrzegania ogólnie obowiązujących zasad i norm zachowania oraz uznawania prawa innych małoletnich do odmienności i zachowania tożsamości — bez względu na pochodzenie, religię, status ekonomiczny, wiek, płeć, orientację seksualną, cechy fizyczne czy niepełnosprawność.

Niedozwolone zachowania małoletnich

• Agresja i przemoc fizyczna — bicie, uderzenie, popychanie, kopanie, opluwanie, fizyczne zaczepki, rzucanie przedmiotami;
• Agresja słowna — obelgi, wyzwiska, wyśmiewanie, drwienie, plotki, obraźliwe żarty, groźby;
• Agresja psychiczna — poniżanie, wulgarne gesty, niszczenie/zabieranie rzeczy innej osoby;
• stwarzanie niebezpiecznych sytuacji w placówce, np. rzucanie przedmiotami, przynoszenie ostrych narzędzi;
• znęcanie się, zorganizowana przemoc, zastraszanie;
• szykanowanie z powodu odmienności przekonań, religii, światopoglądu, płci, pochodzenia, statusu, niepełnosprawności, wyglądu.

Rozdział 3.4 — Korzystanie z urządzeń elektronicznych i ochrona przed treściami szkodliwymi

Obowiązkiem prawnym placówki jest takie wykorzystanie sieci, które będzie adekwatne do poziomu dojrzałości poznawczej i emocjonalno-społecznej małoletniego oraz nie będzie mu szkodzić ani zagrażać jego rozwojowi psychofizycznemu.

• Sieć jest monitorowana w taki sposób, aby możliwe było zidentyfikowanie sprawców ewentualnych nadużyć.
• Na komputerach z dostępem do Internetu zainstalowane jest oprogramowanie antywirusowe, antyspamowe i firewall.
• Na terenie placówki zakazuje się filmowania, fotografowania oraz utrwalania dźwięku — z wyjątkiem wydarzeń, na których rejestrację udzielono zgody.
• Nagrywanie dźwięku i obrazu możliwe jest jedynie za zgodą osoby nagrywanej lub fotografowanej.

Rozdział 3.5 — Ochrona wizerunku małoletniego

• Placówka uznaje prawo małoletniego do prywatności i ochrony dóbr osobistych, zapewniając ochronę wizerunku.
• Upublicznianie wizerunku małoletniego do 16 lat wymaga pisemnej zgody osoby sprawującej władzę rodzicielską lub opiekę nad dzieckiem (art. 8 RODO).
• Rodzice precyzyjnie określają miejsca i kanały upubliczniania wizerunku, kontekst oraz okres upublicznienia.
• Pracownikowi placówki nie wolno umożliwiać przedstawicielom mediów utrwalania wizerunku małoletniego (filmowanie, fotografowanie, nagrywanie głosu) bez pisemnej zgody jego opiekuna.
• Niedopuszczalne jest podanie przedstawicielowi mediów danych kontaktowych do opiekuna małoletniego — bez wiedzy i zgody tego opiekuna.

Rozdział 3.6 — Ochrona danych osobowych małoletnich

W placówce wdrożono Politykę ochrony danych osobowych zgodną z RODO oraz powołano Inspektora ochrony danych. Każdy pracownik posiadający dostęp do danych osobowych złożył pisemne oświadczenie o znajomości polityki bezpieczeństwa.

Dokumentacja małoletnich jest chroniona w zamykanym na klucz pomieszczeniu (biuro), z ograniczonym dostępem. Dane osobowe udostępniane są wyłącznie podmiotom uprawnionym.

Rozdział 4 — Procedury interwencji

4.1 Definicja przemocy domowej

Pod pojęciem „przemoc domowa" należy rozumieć jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności:

• narażające na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia;
• naruszające godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną;
• powodujące szkody na zdrowiu fizycznym lub psychicznym, wywołujące cierpienie;
• ograniczające lub pozbawiające dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy;
• istotnie naruszające prywatność lub wzbudzające poczucie zagrożenia.

4.2 Procedura rozpoznania przemocy wobec małoletniego

Rozpoznawanie przemocy odbywa się poprzez:

• ujawnienie przez pokrzywdzonego przemocy domowej;
• informacje od osoby będącej bezpośrednim świadkiem przemocy;
• analizę objawów krzywdzenia występujących u pokrzywdzonego;
• ocenę stopnia ryzyka wystąpienia przemocy w danej rodzinie.

4.3 Zgłaszanie przemocy domowej przez małoletniego

• Każdy małoletni może zgłosić ustnie, gestami, pracą plastyczną lub w jakiejkolwiek formie dowolnej osobie do której ma zaufanie, fakt stosowania wobec niego przemocy domowej.
• W przypadku dziecka obcojęzycznego lub mającego trudności w mowie i piśmie, osoba przyjmująca zgłoszenie zapewnia pomoc w nawiązaniu komunikacji.
• Osoba, która powzięła informację, w pierwszej kolejności podejmuje działania mające na celu zatrzymanie krzywdzenia.

4.4 Zgłaszanie podejrzenia przemocy przez pracownika

Każdy pracownik, który zauważy lub podejrzewa u małoletniego symptomy krzywdzenia, jest zobowiązany zareagować — jeśli to konieczne, udzielić pierwszej pomocy.

• Pracownik w trybie pilnym przekazuje informację dyrektorowi placówki, dołączając pisemną notatkę zawierającą istotne informacje (wygląd, stan, dolegliwości, zachowanie małoletniego, cytaty wypowiedzi, dowód rzeczowy) — wypełniając Kartę zgłoszenia (załącznik nr 1).
• Dyrektor placówki wraz z osobą zgłaszającą wypełniają Kartę interwencji (załącznik nr 2).
• Dyrektor następnie kontaktuje się z organami upoważnionymi do podjęcia działań interwencyjnych, kierując Wniosek o wgląd w sytuację dziecka (załącznik nr 3).

4.5 Zgłaszanie przez rodzica/opiekuna podejrzenia działań niedozwolonych pracownika

Osoba, która zauważy lub podejrzewa, że wobec małoletniego doszło do zachowań niedozwolonych stosowanych przez pracownika placówki, jest zobowiązana zareagować natychmiastowo, przekazując informację dyrektorowi placówki.

Dyrektor placówki powołuje w trybie natychmiastowym zespół składający się z: osoby zgłaszającej zdarzenie, pracownika wobec którego zgłoszono naruszenie, świadków zdarzenia (osób pełnoletnich) — celem wyjaśnienia okoliczności.

4.6 Zgłaszanie przez osoby z zewnątrz

Osoba, która jest świadkiem stosowanej przemocy domowej wobec małoletniego, ma prawo do zgłoszenia podejrzenia. Zgłoszenia dokonuje bezpośrednio dyrektorowi placówki, legitymując się dokumentem zawierającym fotografię oraz podając dane kontaktowe.

W przypadku zgłoszeń anonimowych (telefonicznych do sekretariatu placówki), pracownik sekretariatu sporządza notatkę z rozmowy telefonicznej i archiwizuje wydruk połączeń. Anonimowe zgłoszenia podlegają analizie i zdiagnozowaniu.

4.7 Wstępna diagnoza i ocena sytuacji osoby krzywdzonej

W każdym przypadku zgłoszenia krzywdzenia lub podejrzenia krzywdzenia małoletniego, dyrektor placówki powiadamia odpowiedni Zespół interdyscyplinarny w gminie Radzymin, który jest powołany do uruchomienia procedury „Niebieskie Karty".

4.8 Procedura „Niebieskie Karty"

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy domowej oraz rozporządzenie w sprawie procedury „Niebieskie Karty" nie nakłada na pracowników placówki (np. szkoły językowej) obowiązku uruchomienia procedury. Placówka może jednak otrzymać możliwość udziału w grupie roboczej składającej się z przedstawicieli: pracownika socjalnego, policjanta, przedstawiciela ochrony zdrowia, przedstawiciela komisji rozwiązywania problemów alkoholowych i innych specjalistów.

Rozdział 5 — Organizacja procesu ochrony i wdrażania standardów

5.1 Udostępnianie standardów

W placówce opracowano dwie wersje dokumentu — zupełną (kompletną) oraz skróconą przeznaczoną dla małoletnich. Obie są dostępne na stronie internetowej placówki oraz na tablicy informacyjnej w poczekalni.

5.2 Przegląd i aktualizacja

Dokument jest weryfikowany w przypadku zmian prawa wymagających ich wdrożenia. Ewaluacja prowadzona jest typu in-term (w trakcie stosowania) oraz ex-post (po upływie dwóch lat od daty wdrożenia), z użyciem analizy dokumentu, wywiadów z rodzicami i osobami prowadzącymi zajęcia, ankiet anonimowych.

5.3 Podział obowiązków

• Dyrektor placówki — zatwierdzenie standardów i wdrożenie ich w życie zarządzeniem (maj 2024); publikacja na stronie internetowej (sierpień 2024); wyznaczenie koordynatora; szkolenie wstępne dla pracowników; podejmowanie interwencji prawnej; nowelizacja standardów raz na dwa lata; prowadzenie rejestru zgłaszanych spraw.
• Specjalista do spraw administracyjnych — Natalia Rosa — przekazywanie zawiadomień o podejrzeniu krzywdzenia koordynatorowi.
• Osoba zajmująca się sprawami kadrowymi — Natalia Rosa — udostępnianie standardów nowo zatrudnianym pracownikom; gromadzenie informacji z Komisji Dyscyplinarnej, Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym; oświadczeń obcokrajowców.
• Koordynator ds. wdrażania standardów — Natalia Rosa — udzielanie wyjaśnień osobom prowadzącym, rodzicom i osobom małoletnim w przypadku wątpliwości.
• Osoba prowadząca zajęcia — zapoznanie się i przestrzeganie standardów; zapoznanie dzieci ze skróconą wersją oraz rodziców z dokumentem podczas pierwszych zajęć.

5.4 Osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń

Załączniki

Standardy zawierają komplet załączników: dokumentację związaną z zatrudnianiem personelu (zasady bezpiecznej rekrutacji, oświadczenie o niekaralności, regulamin bezpiecznych relacji pracownik–dziecko) oraz formularze interwencyjne (karta zgłoszenia, karta interwencji, wniosek o wgląd w sytuację dziecka, wzór notatki służbowej). Pełna treść wszystkich załączników znajduje się w dokumencie do pobrania poniżej.

• Załącznik 1a: Zasady bezpiecznej rekrutacji
• Załącznik 1b: Oświadczenie o niekaralności i zobowiązaniu do przestrzegania zasad ochrony nieletnich
• Załącznik 1c: Regulamin bezpiecznych relacji pracownik–dziecko
• Załącznik 1: Karta zgłoszenia podejrzenia krzywdzenia lub krzywdzenia małoletniego
• Załącznik 2: Karta interwencji
• Załącznik 3: Wniosek o wgląd w sytuację dziecka
• Załącznik 4: Wzór notatki służbowej dotyczącej dziecka w związku z podejrzeniem przemocy w rodzinie